Mèo đột nhiên bỏ không dùng khay vệ sinh nữa — phải làm gì?

Question

Bé mèo đực nhà mình 3 tuổi, triệt sản rồi, trước giờ dùng khay vệ sinh rất ngoan. Nhưng 1 tuần nay bé đột nhiên không chịu vào khay nữa, cứ tìm góc tường hoặc sàn phòng tắm để đi. Mình không thay đổi gì cả — vẫn cát cũ (Kao Hare Sand), vẫn chỗ cũ. Bé đi tiểu nhiều lần hơn bình thường nhưng mỗi lần ít, thỉnh thoảng thấy bé ngồi rặn. Nhà mình có 2 bé mèo, con kia vẫn dùng khay bình thường. Ai từng gặp trường hợp này không?

BS. Trần Đức Hùng · Accepted Answer

Bạn cần đưa bé đi khám sớm — đây không phải vấn đề hành vi mà rất có thể là triệu chứng bệnh lý. Mèo đực đi tiểu nhiều lần, mỗi lần ít, ngồi rặn và tránh khay vệ sinh là bộ ba dấu hiệu kinh điển của viêm bàng quang hoặc tắc đường tiết niệu dưới (FLUTD — Feline Lower Urinary Tract Disease). Mèo đực triệt sản là nhóm có nguy cơ cao nhất vì niệu đạo hẹp. Đặc biệt nguy hiểm nếu bé bị tắc hoàn toàn: bé sẽ không tiểu được dù rặn mạnh, bụng căng cứng, kêu đau — đây là cấp cứu thú y, cần đưa đến phòng khám ngay trong vài giờ nếu không muốn bé tử vong do nhiễm độc ure. Nguyên nhân thường gặp bao gồm: sỏi bàng quang, tinh thể struvite, viêm vô khuẩn do stress, hoặc nhiễm khuẩn. Bác sĩ sẽ siêu âm, xét nghiệm nước tiểu để xác định. Trong khi chờ đi khám: theo dõi kỹ xem bé có tiểu ra được gì không — nếu 6–8 tiếng không tiểu ra giọt nào thì đây là cấp cứu. Về nguyên nhân hành vi thuần túy: mèo tránh khay vệ sinh vì liên kết khay với cơn đau (bé đau khi đi tiểu → mặc định khay là nguyên nhân → tìm chỗ khác). Điều trị bệnh xong hành vi thường tự cải thiện.